Etkileşim
Etkileşim konusunun kazanımları
MEB öğretim programında bu konu için yazılmış öğrenme çıktıları:
KİM.10.1.1Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme. Süreç: Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerini (enerji değişimi, gaz çıkışı, renk değişimi veya yeni bir katının oluşumu) tanımlar; Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin veri toplar ve kaydeder; Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin topladığı verileri tepkenlerin alt mikro seviyedeki değişimi temelinde açıklarKİM.10.1.2Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme. Süreç: Taneciklerin yeniden düzenlenmesi temelinde kimyasal tepkimelerin oluşumu için önerdiği modeli farklı kimyasal tepkimelerin oluşum süreçlerini ince leyerek sınar; Sınama sürecinde elde ettiği kanıtlara uygun olarak modelini geliştirirKİM.10.1.3Kimyasal tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme. Süreç: Tepkime türlerinin (çökelme, indirgenme-yükseltgenme ve asit-baz) oluşum sürecine ilişkin gözlemlenebilir göstergeleri (renk değişimi, çökelek oluşumu, enerji değişimi ve gaz çıkışı) tanımlar; Tepkime türlerinin oluşum sürecine ilişkin gözlemlenebilir göstergelere yönelik veri toplar ve kaydeder; Tepkimelerin oluşum sürecine ilişkin verileri sembolik ve alt mikro seviyedeki gösterimlerle açıklarKİM.10.1.4Mol kavramına ilişkin operasyonel tanımlama yapabilme. Süreç: Maddelerin miktarını ifade etmek için ölçülebilir (kütle, tanecik sayısı vb.) özellikleri belirler; Maddelerin aynı sayıda tanecik içeren örneklerinin kütlesini ölçer; Maddelerin tanecik sayısını ifade etmek için yaptığı işlemlere uygun tanım yaparKİM.10.1.5Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme. Süreç: Atom sayısı, molekül sayısı, kütle ile mol sayısı arasındaki ilişkiyi kuramsal temele dayalı kurduğu hipotezleri ile test eder; Değişkenler arasındaki orantısal ilişkilere yönelik hipotezlerini yeni durumları açıklamak için kullanırKİM.10.1.6Kimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının tutarsızlıklarına ilişkin çelişkiyi giderebilme. Süreç: Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarındaki tutarsızlıkların nerede olduğunu belirler; Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarının denkleştirilmesi için olası yolları araştırır; Kimyasal tepkime denklemlerinde tepken ve ürünlerin tanecik sayılarının denkleştirilmesi için uygun yolu seçerek uygular; Kimyasal tepkime denklemlerinde tanecik sayılarının denkliğini değerlendirirKİM.10.1.7Kimyasal tepkimelerde stokiyometrik ilişkilere yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme. Süreç: Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünlerin katsayıları ile mol sayıları arasındaki ilişkileri belirler; Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünler arasındaki stokiyometrik ilişkileri kurar; Denkleştirilmiş kimyasal tepkimelerde tepken ve ürünler arasındaki stokiyometrik ilişkilere yönelik çıkarım yaparKİM.10.1.8Gazların özelliklerine ilişkin bilimsel gözlem yapabilme. Süreç: Gazların özelliklerinin (hacim, basınç, genleşme, sıkıştırılabilirlik, karışabilirlik ve yoğunluk) farkını ortaya koyar; Gazların özelliklerine ilişkin veri toplar ve kaydeder; Topladığı veriler üzerinden gazların özelliklerine (basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarı) ilişkin keşfettiği örüntüleri tanecikli model ile açıklarKİM.10.1.9Gazların özellikleri arasındaki ilişkileri bilimsel sorgulayabilme. Süreç: Gazların hacim, basınç, sıcaklık ve madde miktarı değişkenleri arasındaki ilişkilere yönelik araştırılabilir sorular oluşturur; Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere hipotez kurar; Basınç, hacim, sıcaklık ve madde miktarı arasındaki ikili ilişkileri gösteren gaz yasalarına yönelik araştırma planlar ve planladığı araştırmayı gerçekleştirir; Çizdiği grafikler üzerinden matematiksel modeller önerir; Elde ettiği grafiksel ve matematiksel modelleri kullanarak gazlara ilişkin değişkenler (P, V, T ve n) arKİM.10.1.10İdeal gaz denklemini tümevarımsal akıl yürütme yoluyla oluşturabilme. Süreç: Boyle, Charles ve Avogadro yasaları arasında örüntü oluşturur; Gazların basınç, hacim, sıcaklık ve mol sayısı değişkenleri arasındaki ilişkiyi genel matematiksel bir eşitlikle ifade ederKİM.10.1.11Gazların farklı ortamlarda yayılmasına ilişkin deney yapabilme. Süreç: Efüzyon ve difüzyon ile ilgili deney tasarlar; Deney sonuçlarını günlük hayattaki durumları açıklamak için kullanır. İÇERİK ÇERÇEVESİ Kimyasal Tepkimeler: Kimyasal Değişimin Göstergeleri, Kimyasal Tepkimelerin Oluşumu, Kimyasal Tepkime Türleri, Mol Kavramı, Kimyasal Tepkime Denklemlerinin Denkleştirilmesi, Kimyasal (Stokiyometrik) Hesaplamalar Gazlar: Gazların Özellikleri ve Kinetik Moleküler Teori, Gaz Yasaları, İdeal Gaz Yasası, Graham Difüzyon ve Efüzyon Yasası Genellemeler/İlkeler/ Anahtar Kavramlar asit-baz t
Sık sorulan sorular
Etkileşim konusu kaçıncı sınıfta işlenir?
Etkileşim, MEB öğretim programında 10. Sınıf Kimya dersinin “1. Ünite: Etkileşim” ünitesinde yer alır.
Etkileşim konusunda neler öğrenilir?
Bu konunun kazanımları: Kimyasal değişimlere ilişkin kanıtları belirlemeye yönelik bilimsel gözlem yapabilme. Süreç: Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerini (enerji değişimi, gaz çıkışı, renk değişimi veya yeni bir katının oluşumu) tanımlar; Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin veri toplar ve kaydeder; Kimyasal değişimlerin gözlemlenebilir göstergelerine ilişkin topladığı verileri tepkenlerin alt mikro seviyedeki değişimi temelinde açıklar Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme. Süreç: Taneciklerin yeniden düzenlenmesi t
Etkileşim konusunu nasıl çalışabilirim?
Not Dinle'de konunun adını yaz, sınıfını seç; yapay zekâ konuyu 10. Sınıf düzeyinde anlatsın ve sesli okusun. Sonra konudan kısa bir test çözerek kendini dene.