Çeşitlilik
Çeşitlilik konusunun kazanımları
MEB öğretim programında bu konu için yazılmış öğrenme çıktıları:
KİM.9.2.1Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme. Süreç: Pozitif yüklü metal iyonları ile negatif yüklü elektron denizi arasında örüntü oluşturur; Metalik bağın oluşumuna ilişkin genelleme yaparKİM.9.2.2İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme. Süreç: Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur; Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır; Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır; Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim süreci ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur; Katyonlar ve anyonlarKİM.9.2.3Kovalent bağ oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme. Süreç: Bağ yapan ametal atomlarının çekirdekleri ve ortak kullanılan elektronlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur; Gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır; Ametal atomları arasındaki etkileşim sürecine ilişkin tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır; Ametal atomları arasındaki etkileşimler ile ilgili gözlemlenmemiş durumlara ilişkin tahminde bulunur; Tahminlerinin geçerliliğini sorgularKİM.9.2.4Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin çıkarımda bulunabilme. Süreç: Moleküllerin Lewis nokta yapısına ilişkin varsayımda bulunur; Lewis nokta yapısını kullanarak moleküllerin yapısına ilişkin örüntüler oluşturur; Oluşturduğu örüntüleri kullanarak farklı moleküllerin yapılarını karşılaştırır; Lewis nokta yapısının oluşturulmasına ilişkin önermeler sunar; Önermelerini farklı moleküllerin Lewis nokta yapılarını kullanarak değerlendirirKİM.9.2.5Molekülleri polar ya da apolar olarak sınıflandırabilme. Süreç: Moleküllerin polarlığını belirlemek için ölçütler (elektronegatiflik farkı ve merkez atomdaki ortaklanmamış elektron çifti) oluşturur; Elektronegatiflik farkının ve elektron çifti itmesinin etkisiyle oluşan molekül yapılarını ayrıştırır; Molekülleri dipol momentine göre gruplandırır; Molekülleri polar ya da apolar olarak adlandırırKİM.9.2.6Bileşikleri adlandırma kurallarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme. Süreç: İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atom veya iyonları belirler; İyonik ve kovalent bağlı bileşikleri oluşturan atomların veya iyonların adları ile bileşiklerin adları arasında ilişki kurar; İyonik ve kovalent bağlı bileşiklerin adlandırma kurallarına ilişkin genelleme yaparKİM.9.2.7Moleküller arası etkileşimleri sınıflandırabilme. Süreç: Moleküller arası etkileşimlerin sınıflandırılmasına ilişkin ölçütler (atom, iyon, polar molekül ve apolar molekül) belirler; Belirlediği ölçütler doğrultusunda aynı ya da farklı kimyasal türler arasında oluşan moleküller arası etkileşimleri ayrıştırır; Moleküller arası etkileşimleri gruplandırır; Oluşturduğu grupları adlandırıp bilimsel karşılığıyla kıyaslarKİM.9.2.8Etkileşimlerin katıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme. Süreç: Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip katılara ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar; Etkileşimlerle katılar arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini veya hazır veri setini kullanır; Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırırKİM.9.2.9Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme. Süreç: Buhar basıncını etkileyebilecek faktörleri belirlemek amacıyla sorular oluşturur; Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini neden-sonuç ilişkileri kurarak belirtir; Belirlediği faktörlerin buhar basıncına etkilerini araştırabilmek için bağımlı-bağımsız değişkenleri ve kontrol değişkenlerini belirler; Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere denemeler yapar; Sıvıların buhar basıncını etkileyen faktörleri belirlemek için sunduğu önermeleri bilimsel kuramlar ile desteklerKİM.9.2.10Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullanabilme. Süreç: Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller arası etkileşimin türü ve açık hava basıncı) belirler; Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek şekilde düzenler; Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklarKİM.9.2.11Sıvıların viskozitesini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel gözlem yapabilme. Süreç: Sıvıların viskozitesine ilişkin niteliklerin farkını ortaya koyar; Belirlediği nitelikler ile sıvıların viskozitesi arasındaki ilişkiyi tespit etmek üzere veriler toplayarak bu verileri kaydeder; Sıvılar hakkında elde ettiği benzer verilerden hareketle keşfettiği örüntüleri açıklarKİM.9.2.12Adezyon ve kohezyon kuvvetlerinin sıvıların özellikleri üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme. Süreç: Aynı ya da farklı etkileşimlere sahip sıvıların özellikleri ile ilgili farkları ortaya koyar; Etkileşimler ile sıvıların özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek üzere gözlem verilerini ve hazır veri setini kullanır; Çıkarımlarını bilim insanlarının çıkarımları ile karşılaştırırKİM.9.2.13Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin bilimsel sorgulama yapabilme. Süreç: Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin araştırılabilir sorular oluşturur; Araştırma sorularını cevaplamak üzere moleküller arası etkileşimlere ilişkin teorileri kullanarak önermeler sunar; Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik planladığı araştırmayı uygular; Araştırmadan elde ettiği verileri yorumlar; Sıvıların yüzey gerilimini etkileyen faktörlere ilişkin ulaştığı sonuçları bilimsel bilgilerle karşılaştırır; Günlük hayatta yüzey geriliminden kay
Sık sorulan sorular
Çeşitlilik konusu kaçıncı sınıfta işlenir?
Çeşitlilik, MEB öğretim programında 9. Sınıf Kimya dersinin “2. Ünite: Çeşitlilik” ünitesinde yer alır.
Çeşitlilik konusunda neler öğrenilir?
Bu konunun kazanımları: Metalik bağın oluşumuna yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme. Süreç: Pozitif yüklü metal iyonları ile negatif yüklü elektron denizi arasında örüntü oluşturur; Metalik bağın oluşumuna ilişkin genelleme yapar İyonik bağın oluşumunu bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme. Süreç: Metal ve ametallerden oluşan katyonlar ve anyonlar arasındaki elektrostatik etkileşim sürecine ilişkin gözlem temelinde önermeler oluşturur; Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkileşim sürecine ilişkin gözleme dayalı olan ve olmayan önermeleri karşılaştırır; Katyonlar ve anyonlar arasındaki etkile
Çeşitlilik konusunu nasıl çalışabilirim?
Not Dinle'de konunun adını yaz, sınıfını seç; yapay zekâ konuyu 9. Sınıf düzeyinde anlatsın ve sesli okusun. Sonra konudan kısa bir test çözerek kendini dene.